Frank Peter Zimmermann i Dmytro Choni zaproponowali w poniedziałkowy wieczór w Konzerthausie intrygujący program. Zestawili bowiem dość prowokacyjnie dzieła Franza Schuberta z kompozycjami przedstawicieli drugiej szkoły wiedeńskiej, Antona Weberna i Arnolda Schönberga. Było więc arcywiedeńsko, choć owa wiedeńskość miała bardzo różne formy. Struktura całości była następująca: w pierwszej części Sonata a-moll Sonatine D 385 Schuberta, Cztery utwory na skrzypce i fortepian op. 7 Weberna oraz Introdukcja i Wariacje na temat Trockne Blumen z Pięknej młynarki e-moll D 802 Schuberta; w części drugiej dwie fantazje – późne dzieła obu twórców: op. 47 Schönberga z 1949 roku i C-dur D 934 Schuberta z 1827 roku. O ile samego Zimmermanna słyszałem już kilka lat temu, o tyle Choniego – po raz pierwszy. Ten młody (rocznik 1993) ukraiński pianista zdobył w 2021 roku trzecią nagrodę na Konkursie im. Vana Cliburna i od tego momentu jego kariera wyraźnie przyspieszyła.

Sonacie przypadła w programie niewdzięczna rola przystawki, utworu na rozgrzewkę, w którym Zimmermann nie był jeszcze w pełni rozegrany. Wrażenie było pozytywne: piękny dźwięk, szeroko prowadzona kantylena, ale nie było to wykonanie całkowicie nieskazitelne pod względem intonacji. Z pewnym zdziwieniem odkryłem, że był to dopiero drugi raz, kiedy słyszałem na żywo którykolwiek z utworów Weberna. Powiedzieć, że to muzyka specyficzna, to nic nie powiedzieć. To intelektualna odnoga ekspresjonizmu, aforystyczna, skrajnie skoncentrowana pod względem formy i treści, a przy tym niezwykle wymagająca od wykonawców – potrzeba tu bowiem absolutnej kontroli nad artykulacją, dynamiką i barwą. Na przełomie renesansu i baroku istniał nurt zwany musica reservata – wyrafinowane dzieła pisane dla wąskiego grona doskonale wykształconych i przygotowanych odbiorców. Podobnie jest z Webernem. To nie są kompozycje, które porwą sale do rzęsistych oklasków. Być może z tego względu wykonawcy przeszli attacca do wariacji Schuberta, które wykonali z polotem i rozmachem. Tym razem Zimmermann wyraźnie się rozegrał, grał śmielej, pełniejszym dźwiękiem. To zresztą bardzo efektowny i pełen wdzięku utwór, w którym zarówno pianista, jak i skrzypek mają wiele do pokazania w zakresie techniki i muzykalności. Obaj też spełnili pokładane w nich nadzieje, zresztą nie tylko tutaj.

To, co napisałem o Webernie, w dużej mierze odnosi się również do Fantazji Schönberga. To muzyka hermetyczna i trudna, stawiająca wykonawcom wysokie wymagania, choć nie tak ascetyczna niż dzieła Weberna. Także tutaj Zimmermann i Choni bardziej zaimponowali, niż poruszyli. Duże skoki interwałowe, glissanda, pizzicato i arpeggiowane akordy tworzyły mozaikową fakturę, świetnie zrealizowaną przez skrzypka.

Daniem głównym była jednak monumentalna Fantazja C-dur Schuberta. Ciekawe, że kompozytor kojarzony przede wszystkim z muzyką fortepianową i wokalną stworzył tak porywające dzieło na skrzypce i fortepian. Wykonanie było znakomite – charyzmatyczne i pełne wdzięku, ze świetnie podkreśloną, śpiewną melodyką. Wyraźnie czuć było też, że między wykonawcami istnieje prawdziwa chemia. Ich współpraca nie jest zresztą nowa – jesienią ubiegłego roku ukazał się ich album dla wytwórni BIS, zawierający dwie sonaty Béli Bartóka i Mity Karola Szymanowskiego. Warto będzie go posłuchać, a wspólne projekty obu panów zdecydowanie śledzić. Choć nie obraziłbym się, gdyby trafiła mi się kiedyś okazja do posłuchania Choniego solo.

Artyści zostali przyjęci z dużym entuzjazmem i odwdzięczyli się dwoma bisami: pierwszą częścią Sonaty Es-dur op. 120 Brahmsa (w oryginale przeznaczonej na klarnet i fortepian) oraz wczesnym utworem Schönberga, Stück d-moll, który można było z łatwością pomylić z kompozycją Schuberta.

foto. Matthias Baus / BIS

Podoba Ci się to co robię? Chcesz wesprzeć niezależną krytykę? Odwiedź mój profil w serwisie Patronie.pl i zostań mecenasem Klasycznej Płytoteki: